Stellingmolen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een stellingmolen is een windmolen die hoog genoeg moet zijn, om binnen de bebouwde kom voldoende wind te kunnen vangen, de 'vrije windvang'. Om dan de molen te kunnen bedienen moet er halverwege de hoogte een stelling zijn (of ook wel omloop, zwichtstelling, galerij, gaanderij of balie genoemd), die rondom de molen loopt. Vanaf deze stelling bedient de molenaar de molen om te kruien (dat is de wieken op de wind draaien) en het voorleggen van de zeilen aan de wieken. Daarmee zijn het tevens 'buitenkruiers'.
Beneden beschikt men op deze manier tevens over een grote ruimte om met paard en wagen of auto naar binnen te kunnen rijden. De voet van een stellingmolen is meestal van steen, vanaf de stelling omhoog is het vaak een houten constructie.
Stellingmolens zijn meestal korenmolens, oliemolens of pelmolens.
De hoogste molen ter wereld is een stellingmolen: één van de vijf stadsmolens van Schiedam is tot aan de bovenste wiek bijna 45 meter hoog.
Molens zonder stelling, waarvan de wieken bijna de grond kunnen raken, worden 'grondzeilers' genoemd.
Molen De Bleeke Dood in Zaandijk is de oudste nog bestaande houten stellingmolen van Nederland.
De Groenendaalse Molen bij Heemstede heeft zelfs twee stellingen.
|
| Windmolens naar bouwwijze |
|---|
|
Amerikaanse windmotor · beltmolen · bovenkruier · grondzeiler · paltrokmolen · spinnenkop · standerdmolen · stellingmolen · houten achtkant · ronde stenen molen · tjasker · torenmolen · weidemolen · wipmolen · monniksmolen (Friese mounts) · tonmolen · windturbine |
