Dinxperlo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Dinxperlo
Plaats in Nederland Flag of the Netherlands.svg
Dinxperlo
Dinxperlo
Dinxperlo
Situering
Provincie Gelderland-Flag.svg Gelderland
Gemeente Aalten flag 450 outline.svg Aalten
Coördinaten 51°51'N  6°29'E
Algemeen
Inwoners (1-1-2009) 7.454
Portaalicoon   Nederland

Dinxperlo (Nedersaksisch: Dinsper) is een plaats in de gemeente Aalten in de Achterhoek, Nederlandse provincie Gelderland. Dinxperlo heeft 7.430 inwoners (per 1 januari 2008, bron CBS).

Inhoud

[bewerken] Ligging en grens

Dinxperlo ligt pal op de grens met Duitsland. Het vormt met het Duitse plaatsje Suderwick een aaneengesloten bebouwing waar de grens dwars door heen loopt. Deze grens volgt grotendeels de Heelweg, die tot aan het trottoir aan de overkant Nederlands grondgebied is en waarvan de huizen even genummerd zijn, en die aan de Duitse kant Hellweg genoemd wordt, met oneven nummers. Het is daarmee de enige plek waar Duitse burgers aan een Nederlandse straat wonen en ingeschreven staan. Desondanks is het verschil in ruimtelijke inrichting (bijv. de huizenstijl) al direct onmiskenbaar. Verder naar het westen wordt de grens gevormd door de rivier de Aa-strang.

Naast het Nederlands en het Duits spreekt of sprak men aan beide zijden van 'de streep' een gemeenschappelijk dialect dat een variant is van het Nedersaksisch. Suderwick ontstond in de 13e eeuw als een uitbreiding van Dinxperlo (de zuiderlijke wijk) en haar inwoneraantal was altijd ongeveer 20% van het totaal.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het tweelingdorp met een hek van prikkeldraad doorsneden, om smokkel te voorkomen. Tussen 1949 en 1963 stond Suderwick onder de naam Zuiderwijk onder bestuurlijk toezicht van gemeente Dinxperlo, in het kader van de Nederlandse annexatie van Duits grondgebied na de Tweede Wereldoorlog. Heden ten dage heeft Dinxperlo het eerste gedeeld Nederlands-Duits politiebureau. Ook gaan Suderwickse kleuters er naar de Nederlandse basisschool.

Verder kennen Dinxperlo en Suderwick een grensoverschrijdende woonzorgzone aan de Heelweg/Hellweg. Deze zone bestaat onder meer uit een verpleeghuis in Nederland en een woonvorm in Duitsland die met elkaar zijn verbonden door een ontmoetingsplek die de straat overbrugt. De woonzorgzone werd op 16 januari 2009 geopend door prinses Margriet en Andreas Krautscheid, minister voor Europese Zaken van de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen.

[bewerken] Geschiedenis

Sculptuur wapen Dinxperlo aan voormalig gemeentehuis

De naam Dinxperlo is waarschijnlijk afgeleid van dingspel en loo. Vroeger zou op deze plek een gerechtsplaats dingspel in het bos (loo) zijn geweest. Het wapen van de voormalige gemeente Dinxperlo bevatte een afbeelding van vrouwe Justitia.

Tot de gemeentelijke hervormingen van 1811 viel Dinxperlo bestuurlijk onder de heerlijkheid Bredevoort. Vroeger lag ten westen van Dinxperlo ook een zelfstandig dorp Beggelder, dat thans gedeeltelijk onderdeel is van de kern Dinxperlo, deels buitengebied.

Tot 1 januari 2005 was Dinxperlo evenals Aalten een zelfstandige gemeente, daarna werden beide gemeentes samengevoegd tot één nieuwe gemeente met de naam Aalten. Dit was tot ongenoegen van de gemeente Dinxperlo, dat liever versterking van de eigen samenwerking met Suderwick had gehad.[1] Het andere dorp dat deel uitmaakte van de gemeente Dinxperlo, is De Heurne.

[bewerken] Bezienswaardigheden

Grenslandmuseum

Centrale blikvanger in het dorp is de 16e-eeuwse gotische kerk (in gebruik van de Protestantse Gemeente). Vóór de Reformatie was deze kerk rooms-katholiek. Het was destijds eigendom van de hertog van Gelre.

Attracties zijn onder meer het kleinste kerkje van Nederland, genaamd "De Rietstap" (ingericht als expositieruimte), het Grenslandmuseum, en de discotheek feestkasteel Arena.

De vrijdagmarkt trekt wekelijks massa's bezoekers uit de verre omgeving, vooral van over de grens.

[bewerken] Trivia

  • Bekendste inwoner: Bernardus IJzerdraat, in de jaren '30 van de vorige eeuw werkzaam als adviseur in de Dinxperlose vestiging van de Deventer tapijtfabriek van Maurits Prins. Hij werd onmiddellijk na de Duitse aanval op Nederland in 1940 verzetsstrijder in Rotterdam als lid van De Geuzen, maar reeds binnen een jaar opgepakt en gefusilleerd. Hij was één van 'De Achttien Dooden' uit dit beroemde gedicht van Jan Campert dat tot de canon der vaderlandse dichtkunst behoort.
  • In de eerste helft van de twintigste eeuw was Dinxperlo aangesloten op het landelijke spoorwegnet door de spoorlijn Varsseveld - Dinxperlo.
  • Dinxperlo is het grensplaatsje waar de Batavierenrace, de grootste studentenhardloopestafette, die jaarlijks in Nijmegen start, zijn eerste herstart heeft.

[bewerken] Foto's

Dinxperlo in beeld
Gotische PKN-kerk in centrum
Gotische PKN-kerk in centrum  
Links Heelweg in Dinxperlo, rechts (trottoir) Hellweg in Suderwick. Op de achtergrond: woonzorgzone in aanbouw
Links Heelweg in Dinxperlo, rechts (trottoir) Hellweg in Suderwick. Op de achtergrond: woonzorgzone in aanbouw  
Gezamenlijk Nederlands-Duits politiebureau
Gezamenlijk Nederlands-Duits politiebureau  

[bewerken] Externe links


Bron/literatuur:

  • Lieber, Willy (1998). Oorlog in de achtertuin. De bevrijding van Dinxperlo 23-30 maart 1945. Dinxperlo: Drukkerij Heinen/Enveloprint

Noot:

Persoonlijke instellingen