Sint-Luciavloed (1287)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Sint-Luciavloed
Jaar	1287
Datum	13 en 14 december
Regio	Nederland en Engeland
Doden	50.000 tot 80.000 (schatting)

De Sint-Luciavloed (ook wel stormvloed van 1287) was een rampzalige stormvloed die plaatsvond van 13 op 14 december 1287, de dag van de Heilige Lucia. In de populaire literatuur wordt deze stormvloed wel op 25 december (soms 23 december) 1277 gezet. Dat is het gevolg van een foutieve vermelding in de 16e eeuw, die door auteurs als Ubbo Emmius werd overgenomen. Kronieken uit de 13e en 14e eeuw kennen alleen een overstroming in 1287. De kroniek van het klooster Bloemhof te Wittewierum geeft als datum 14 december, enkele Hollandse kronieken 17 december.

Inhoud 1 Slachtoffers 2 Zuiderzee 3 Gevolgen voor de taal 4 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Slachtoffers

Het precieze aantal slachtoffers is onduidelijk, maar bronnen melden 30.000 doden tussen Stavoren tot de Lauwers en van de Lauwers tot de Eems 20.000 doden. Op basis van deze vermelding liggen de schattingen voor het gehele getroffen gebied ongeveer tussen de 50.000 en de 80.000 doden. De Sint-Luciavloed was hierdoor, gemeten naar de totale bevolking van Nederland rond die tijd (ongeveer een half miljoen), de grootste stormvloed ooit in Nederland. In totaal is het de 5e grootste vloed aller tijden in de wereld.

[bewerken] Zuiderzee

De Sint-Luciavloed trof vooral het noorden van Nederland, met name Friesland. Door deze vloed van vreselijke omvang werd de Waddenzee gevormd, en de Griend verdween bijna onder de golven. Verder was deze watersnood de doorslag voor het ontstaan van de Zuiderzee, waardoor West Friesland definitief werd gescheiden van het huidige Friesland. Alle dorpen die dus op de plaats van het huidige IJsselmeer en de Waddenzee lagen zijn door deze vloed van de kaart geveegd. De 16e-eeuwse kronieken schreven het ontstaan van de Dollard aan deze stormvloed toe. Verschillende onderzoekers hebben aangetoond dat dat niet kan kloppen. Hoogstens heeft er een eerste doorbraak plaatsgevonden. De meeste auteurs houden het op de laatste decennia van de 14e eeuw, hoewel berichten van tijdgenoten ontbreken.

In Engeland werd het oosten, rond Lincolnshire, Norfolk en Suffolk, zwaar getroffen.

[bewerken] Gevolgen voor de taal

• De invloed van de Friezen was in West-Friesland definitief uitgespeeld.
• De taal Fries werd beperkt tot de provincie Friesland zelf. In Noord-Holland, Denemarken en het noorden van Duitsland verdween het vrijwel helemaal. Sommige streekdialecten hebben echter nog wel overeenkomsten met het Fries.

Stormvloeden en grote overstromingen in Nederland
838 · 1014 · 1042 · 1134 · 1163 · 1164 · 1170 · 1196 · 1212 · 1214 · 1219 · 1220 · 1221 · 1248/1249 · 1277 · 1280 · 1282 · 1287 · 1288 (I) · 1288 (II) · 1322 · 1334 · 1362 · 1375 · 1377 · 1404 · 1421 · 1424 · 1468 · 1477 · 1509 · 1514 · 1530 · 1532 · 1552 · 1570 · 1651 · 1675 · 1682 · 1686 · 1703 · 1717 · 1809 · 1820 · 1825 · 1855 · 1906 · 1916 · 1922 · 1953 · 2006