IJsselstein
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg)
-Flag.svg/20px-Utrecht_(province)-Flag.svg.png){kind=small}
IJsselstein (
uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht. De gemeente herbergt 34.232 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) op een oppervlakte van 21,62 km² (waarvan 0,46 km² water). IJsselstein dankt zijn naam aan de Hollandse IJssel.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis en architectuur
In 2009 werden in IJsselstein bij een opgraving onverstoorde grafheuvels uit de 2e eeuw n.Chr. ontdekt.[1]
IJsselstein ontstond als nederzetting in de buurt van kasteel IJsselstein, dat in 1279 voor het eerst wordt genoemd, toen het in het bezit kwam van Gijsbrecht van Amstel, die zich later ook Gijsbrecht van IJsselstein ging noemen.
Vermoedelijk tussen 1331 en 1360 kreeg het dorp stadsrechten. Omstreeks 1390 werd het ommuurd, mogelijk voor de tweede keer. In 1418 werd het verwoest door de Utrechters en in 1466 door bendes uit Gelderland. Bij de wederopbouw na 1466 werd een gebied ommuurd dat maar ongeveer half zo groot was als daarvoor: het gebied gevormd door de huidige wijk Nieuwpoort viel erbuiten. De 15e-eeuwse gracht is er nog, maar vanaf 1852 zijn de muren grotendeels afgebroken. In 1551 kwam IJsselstein in het bezit van Willem van Oranje als gevolg van diens huwelijk met Anna van Egmond en Buren.
De Hervormde Kerk, oorspronkelijk gewijd aan de heilige Nicolaas van Myra en gesticht door Gijsbrecht van Amstel, dateert gedeeltelijk uit 1309, maar is grotendeels laat 15-eeuws, waarschijnlijk een gevolg van de verwoestingen in 1466. In de kerk bevindt zich een grafmonument met daarop vier liggende beelden, waaronder een van Gijsbrecht.
De kerktoren kwam vermoedelijk gereed in 1535 en is waarschijnlijk gebouwd onder leiding van de architect Alessandro Pasqualini uit Bologna. Hij geldt als een van de belangrijkste voorbeelden van vroege Renaissance-architectuur in Nederland. De opvallende spits is een Amsterdamse School-ontwerp van architect Michel de Klerk, dat na diens dood werd uitgevoerd.
De rooms-katholieke Sint-Nicolaasbasiliek dateert uit 1885-1887 en is een grote neogotische kerk naar ontwerp van architect Alfred Tepe.
Kasteel IJsselstein werd in 1417 gesloopt, maar zo'n vijftig jaar later herbouwd in opdracht van Frederik van Egmond. In 1888 werd het afgebroken, op de toren na.
Rond 1815 werd IJsselstein, tot dan een zelfstandige baronie, bij de provincie Utrecht gevoegd. Tot ver in de 19e eeuw groeide de stad nauwelijks. Rond 1865 had IJsselstein slechts 3275 inwoners. Vooral na de Tweede Wereldoorlog breidde de stad zich sterk uit, ook aan de andere kant van de Hollandse IJssel.
Korenmolen de Windotter staat aan de zuidwestzijde van de stadswal en is in 1987 helemaal gerestaureerd.
[bewerken] Eiteren
Het voormalige kerkdorp en bedevaartsoord Eiteren, waar het heiligdom van Onze Lieve Vrouw van Eiteren zich bevindt, is reeds eeuwen geleden door IJsselstein geannexeerd. De plaatsnaam is nog in een straatnaam en stadsdeel terug te vinden.
[bewerken] Infrastructuur
IJsselstein ligt ten westen van de voormalige groeikern Nieuwegein en is met sneltramlijn 61 verbonden met het centrum van Nieuwegein en Utrecht. De A2 vormt de scheidslijn tussen IJsselstein en Nieuwegein. Door IJsselstein stroomt de Hollandse IJssel.
[bewerken] Partnersteden
.svg/20px-Flag_of_Belgium_(civil).svg.png)
Herentals (België)
Strakonice (Tsjechië)
.svg){kind=small}
[bewerken] Zetelverdeling gemeenteraad
- PvdA 7 zetels
- VVD 5 zetels
- CDA 4 zetels
- Liberaal Democraten 2 zetels
- GroenLinks 2 zetels
- ChristenUnie 1 zetel
- D66 1 zetel
- Burger Belang IJsselstein 1 zetel¹
¹ Burger Belang IJsselstein is op 6 november 2006 afgesplitst van de Liberaal Democraten IJsselstein.
[bewerken] Overige informatie
IJsselstein is onderdeel van de agglomeratie Utrecht. Op het grondgebied van de gemeente staat het hoogste bouwwerk van Nederland: de Gerbrandytoren, beter bekend als de zender Lopik.
[bewerken] Geboren in IJsselstein
- Remco Heerkens (4 juli 1977), Nederlands Profvoetballer
- Lieke van Lexmond (6 februari 1982), Nederlands actrice
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Bronnen
- Kolman, C. et al. (1996), Monumenten in Nederland: Utrecht, p. 17–19 en 129–135. Waanders Uitgevers, Zwolle. ISBN 90-400-9757-7.
[bewerken] Externe links
- Website van de gemeente
- RTV 9, de lokale omroep van IJsselstein
- Stichting Historische Kring IJsselstein
| IJsselstein in beeld | |||||||||
|
|||||||||
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Nu.nl, Unieke grafheuvels gevonden in IJsselstein, 15 juli 2009
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie IJsselstein van Wikimedia Commons. |
| Gemeente IJsselstein |  |
|---|---|
|
Stad: IJsselstein |
|
| Gemeenten in de provincie Utrecht | -Flag.svg/30px-Utrecht_(province)-Flag.svg.png){kind=small} |
|---|---|
|
Abcoude · Amersfoort · Baarn · Breukelen · Bunnik · Bunschoten · De Bilt · De Ronde Venen · Eemnes · Houten · IJsselstein · Leusden · Loenen · Lopik · Maarssen · Montfoort · Nieuwegein · Oudewater · Renswoude · Rhenen · Soest · Utrecht · Utrechtse Heuvelrug · Veenendaal · Vianen · Wijk bij Duurstede · Woerden · Woudenberg · Zeist |
|
| Bestuur Regio Utrecht |
|---|
|
Bunnik · De Bilt · Houten · Maarssen · Nieuwegein · Utrecht · Vianen · IJsselstein · Zeist |
