Pluimveehouderij
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Pluimveehouderij is de tak van veeteelt waarbij vogels gehouden worden, het zogenaamde pluimvee. De vogels worden gehouden voor vlees of eieren.
Kippen worden zowel voor het vlees als voor de eieren gehouden. Vroeger werden de vrouwelijke dieren (hennen) gebruikt voor de eierproductie en de mannelijke dieren (hanen) werden vetgemest en geslacht.
Tegenwoordig worden er voor de commerciële pluimveehouderij speciaal dieren gefokt voor de productie van eieren en voor de productie van vlees. De kippen voor de productie van eieren heten leghennen en de dieren voor de productie van vlees heten vleeskuikens.
Kalkoenen, eenden, ganzen en parelhoenders worden gehouden voor het vlees.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Pluimvee is vermoedelijk reeds voor 6000 v.Chr. gedomesticeerd in Zuidoost-Azië. In de tijd van het Romeinse Rijk is de pluimveehouderij doorgedrongen in Europa.
[bewerken] Productiekolom
Bij de moderne pluimveehouderij zijn de werkzaamheden verdeeld over gespecialiseerde bedrijven. De opbouw van de productiekolom kan worden voorgesteld in de vorm van een piramide. Bovenaan, in de top, zijn maar enkele bedrijven welke voor vermeerdering van pluimvee zorgen (fokbedrijven, broederij). Naarmate men verder kijkt in de productiekolom (opfokbedrijven, leghennenbedrijven, vleeskuikenbedrijven), wordt de basis steeds breder en zijn er dus meer bedrijven betrokken.
De productiekolom van de legpluimveesector bestaat uit:
- fokbedrijven voor het maken van de broedeieren waaruit de leghennen komen
- broederijen waar de eieren uitgebroed worden en de kuikens uit het ei komen
- opfokbedrijven die de kuikens opfokken tot legrijpe hennen
- leghennenbedrijven waar de hennen de eieren leggen
- eierverzamelaars, eierveilingen, groothandelaren en pakstations die zorgen voor het verpakken en de distributie van de eieren.
De productiekolom van de vleespluimvee bestaat uit:
- fokbedrijven voor het maken van de ouders van de vleeskuikens
- opfokbedrijven die de ouders van de vleeskuikens opfokken
- vermeerderingsbedrijven waar de broedeieren waar de vleeskuikens uitkomen geproduceerd worden
- broederijen waar de broedeieren uitgebroed worden en de vleeskuikens uit het ei komen
- vleeskuikenbedrijven waar de kuikens opgroeien tot slachtrijpe dieren
- slachterijen waar deze dieren geslacht worden
- pluimveevleesuitsnijderijen waar het vlees verwerkt wordt tot filet, drumsticks enz.
- groothandelaren die zorgen voor de distributie van het vlees
[bewerken] Nederland
In de Nederlandse pluimveehouderij worden de volgende dieren gehouden:
- kippen
- kalkoenen
- eenden
- ganzen
- parelhoenders
- in mindere mate houdt men ook wel struisvogels.
Omvang van de verschillende sectoren in de pluimveehouderij in 2005:
| aantal | productie | |
|---|---|---|
| Leghennen (>18wkn) | 27.219.000 | 9.200.000.000 stuks eieren |
| Vleeskuikens | 44.219.000 | 550.600 ton vlees |
| Kalkoenen | 1.238.000 | 32.200 ton vlees |
| Eend/kalkoen/parelhoen | 13.300 ton vlees |
(bron: statistisch jaarrapport PVE)
De omvang van de alternatieve vleeskuikenhouderij is relatief klein. Het grootste deel van het pluimveevlees wordt op de gangbare manier geproduceerd.
Een groot deel van de eieren wordt op een alternatieve manier geproduceerd. De verschillende huisvestingsmethodes voor leghennen zijn (met het aantal geproduceerde eieren in 2005):
- scharrel (2244 mln eieren)
- biologisch (112 mln eieren)
- vrije uitloop (1447 mln eieren)
- gangbaar (5400 mln eieren)
[bewerken] Vestigingsplaatsen van pluimveehouderijen
De meeste pluimveehouderijen zijn te vinden op zandgronden. Vooral te vinden in Noord-Brabant, Limburg, Gelderland en Overijssel. De reden is dat op die van oudsher weinig vruchtbare gronden, graan verbouwd kon worden dat door het vee gegeten kon worden en de mest er goed gebruikt kon worden om de bodemvruchtbaarheid te verbeteren.
Tegenwoordig is de vestigingsplaats niet meer afhankelijk van de plaats waar voer geproduceerd en mest gebruikt kan worden. Heel veel van de bestanddelen van het voer worden namelijk geïmporteerd en de mest wordt met vrachtwagens gebracht naar waar het gebruikt kan worden. Er wordt zelfs mest naar Duitsland geëxporteerd.
In Barneveld bevindt zich het Nederlands Pluimveemuseum, dat geheel gewijd is aan de geschiedenis van de pluimveehouderij.
