Wijk bij Duurstede

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Wijk bij Duurstede

Gemeente in Nederland

Situering

Hoofdplaats

Wijk bij Duurstede

Provincie

Utrecht

Coördinaten

51°59' NB 5°20' OL

Algemeen

Oppervlakte

50,30 km²

- land

47,61 km²

- water

2,69 km²

Inwoners (31 mei 2009)

23.194^? (487/km²)

Kernen

Cothen, Langbroek

Belangrijke verkeersaders

N227 N229

Politiek

Burgemeester (lijst)

Guus Swillens (PvdA) (2000-heden)

Economie

Gemiddeld inkomen (2006)

€ 13.700 per inw.

Gem. WOZ-waarde (2008)

€ 290.000

WW-uitkeringen (2007)

13 per 1000 inw.

Autobezit (2007)

441 per 1000 inw.

Overig

Postcode(s)

3945, 3947, 3960-3962

Netnummer(s)

0343

CBS-code

0352

CBS-wijkindeling

zie wijken en buurten

Website

www.wijkbijduurstede.nl

Nederland

Wijk bij Duurstede ( uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in het zuiden van de Nederlandse provincie Utrecht.
De gemeente telt 23.194 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) op een oppervlakte van 50,3 km² waarvan 2,68 km² water. Door en langs Wijk bij Duurstede stromen de rivieren Nederrijn, Lek, Kromme Rijn en het Amsterdam-Rijnkanaal.

Zicht op Wijk bij Duurstede vanaf de Lek

De gemeente grenst aan de gemeenten Houten, Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, Culemborg en Buren.

[bewerken] Naamsverklaring

Voor het naamdeel Wijk worden verschillende verklaringen gegeven, zoals dat het onder meer herleid zou kunnen worden tot het Romeinse vicus, of het Germaanse wik wat weer "bocht" of "inham" betekent.^[1] Het naamdeel Duurstede laat zich herleiden tot de vroegere handelsplaats Dorestad, welke naam op zijn minst deels van Keltische oorsprong is.^[2]

[bewerken] Geschiedenis

Tijdens de Romeinse tijd bevond zich hier aan de Rijn een Romeins castellum, wellicht Levefanum. Ook liep de noordelijke grens (limes) van het Romeinse Rijk dwars door Wijk bij Duurstede.

Fibula van Dorestad uit circa 775-800 gevonden in een waterput van Dorestad, thans in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden

In de vroege middeleeuwen lag er één van de belangrijkste handelsplaatsen van Noordwest-Europa: Dorestad. Rond 850 viel Dorestad door aanvallen van de Vikingen. Zo was tot vrij recent de geschiedschrijving. Er wordt inmiddels echter ernstig rekening mee gehouden dat natuurlijke en (kerk)politieke factoren tezamen met de verschuivende machtsverhoudingen waarschijnlijk een belangrijkere rol speelden. De Rijnbedding zou zich wat verplaatst hebben, de haven zou op dat moment ook beginnen te verzanden en daarenboven kwam er een waterstijging. Het verval van Dorestad betekende bloei voor Tiel, Deventer en later Utrecht. Er zijn vele vondsten gedaan in en rond Wijk bij Duurstede uit deze geschiedenisperiodes, die te zien zijn in Museum Dorestad.

Wijk bij Duurstede kreeg in 1300 stadsrechten van Gijsbrecht van Abcoude en was gebouwd aan een in 1270 gebouwde woontoren die zou groeien tot kasteel Duurstede. Waarschijnlijk is kort daarop ter verdediging van de stad begonnen met het aanbrengen van een aarden omwalling en omgrachting waarbij voor de omgrachting deels gebruik werd gemaakt van de oude rivierbeddingen. Midden 14e eeuw werd de stad in oostelijke richting uitgebreid en vermoedelijk werd in dezelfde periode de stad voorzien van een stadsmuur die voorzien was van stadspoorten en versterkingstorens. De stadsmuur en omgrachting werden rond 1445 vernieuwd.^[3]

[bewerken] Ligging

De stad uit de lucht, met linksboven de Nederrijn die overgaat in de Lek, en rechtsboven het Amsterdam-Rijnkanaal

De gemeente Wijk bij Duurstede heeft een landelijke ligging boven de grote rivieren in het midden van Nederland. En ligt aan de kruising van het Amsterdam-Rijnkanaal met de Lek en de splitsing van de Nederrijn in de Lek en de Kromme Rijn.

[bewerken] Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Bunnik	Utrechtse Heuvelrug	Utrechtse Heuvelrug
Houten		Utrechtse Heuvelrug
Culemborg	Buren	Buren

[bewerken] Kernen

De gemeente bestaat uit de stad Wijk bij Duurstede (18.376 inwoners) en is op 1 januari 1996 samengevoegd met de gemeenten Cothen (2973 inwoners) en Langbroek (2110 inwoners).

[bewerken] Politiek

[bewerken] College van Burgemeester en Wethouders

Het College van Burgemeester en Wethouders bestaat uit:

Guus Swillens (PvdA), burgemeester (sinds 2000)
Aukje Boer (PvdA), wethouder
Henk Muis (GroenLinks), wethouder
Jan Burger (SP), wethouder

Wijk bij Duurstede heeft een stedenband met Jičín (Tsjechië).

[bewerken] Gemeenteraad

[bewerken] Heden

Uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van 2002 en 2006:

Gemeenteraadsverkiezingen
Partij	% 2002	% 2006	Z. 2002	Z. 2006
PvdA	13,8	18,4	2	4
VVD	23,4	17,9	5	3
GroenLinks	19,5	15,7	4	3
CDA	19,5	14,4	4	3
SP	-	14,1	-	3
PCG	8,6	9,0	1	2
Burger Belangen '96	15,2	8,2	3	1
D66	-	2,3	-	0
Opkomst	60,0	59,8	19	19

Noot: PCG staat voor Protestants Christelijke Groepering.

[bewerken] Toerisme

Kasteel Duurstede

[bewerken] Kastelen

[bewerken] Molens

korenmolen Oog in 't Zeil (Cothen)
korenmolen Rijn en Lek (Wijk bij Duurstede)

[bewerken] Rijksmonumenten

Lijst van rijksmonumenten in Wijk bij Duurstede

[bewerken] Festivals

Kleurrijk Wijk
Jazz by Duurstede
Gospel by Duurstede
Shantyfestival
Mazijkpop
Catch-Up Festival

[bewerken] Musea

Museum Dorestad

[bewerken] Recreatiegebieden

Recreatiegebied waarden van Gravenbol

[bewerken] Wijken

Molen Rijn en Lek met de Runmolenpoort

Wijk bij Duurstede heeft o.a. deze wijken:

Binnenstad (Centrum)
Frankenhof
De Engk
Noorderwaard
- Noorderwaard-noord
- Noorderwaard-zuid
De Horden
- Parkwijck
- Rivieren
- Ovens
- Scheepsnamen
- Scheepstermen
De Heul
De Geer

[bewerken] Toekomstige bebouwing

VeilingPark (op de plaats van het voormalige veilingterrein)
Rijnweide (naam van woonwijkje van het Jolice Terrein, in ontwikkeling)
Broekweg (uitbreiding)
De Geer II (uitbreiding van de Geer, tussen de Graaf van Lynden van Sandenburgweg en de Remus)

[bewerken] Industrie

Broekweg

[bewerken] Parken

Dorestad Plantsoen
Evenemententerrein / Stadspark
Kasteelpark

[bewerken] Verkeer en vervoer

[bewerken] Afstanden

Utrecht 24 km
Amersfoort 24 km
Amsterdam 64 km

[bewerken] Provinciale wegen

Prinses Irene-sluizen in het Amsterdam-Rijnkanaal

N229 (richting Utrecht en A12)
N227 (richting Amersfoort), vanuit Cothen.

[bewerken] Rivieren

[bewerken] Openbaar vervoer

De bussen vertrekken vanaf het Wijkse Busstation.

Bus 40 (de indirecte spitsverbinding naar Station Utrecht Centraal)
Bus 41 (de normale verbinding naar Station Utrecht Centraal)
Bus 241 (de directe spitsverbinding naar Station Utrecht Centraal)
Bus 242 (spitsverbinding naar Utrecht-De Uithof)
Bus 56 (naar Amersfoort via Zeist)
Bus 46 (naar Zeist)
Bus 195 (naar SGM Maarsbergen)
Bus 441 (de nachtbus naar Station Utrecht Centraal)
Bus 649 (naar Zeist)

[bewerken] Veerdiensten

Veerdienst wijkse veer over de rivier de Lek (richting Tiel)

Wijkse veer

Veerdienst beusichemse veer over de rivier de Lek (richting Culemborg)

[bewerken] Bekende personalia

[bewerken] Geboren in Wijk bij Duurstede

Rie Lips-Odinot (1908-1998), Tweede Kamerlid voor de CPN

[bewerken] Beroemde (ex-)inwoners

Willem G. van de Hulst jr. (1917 - 2006), kunstschilder - beeldhouwer
Irene van Lippe-Biesterfeld (1939-), prinses
Jan Boone, advocaat
Martijn Lindenberg, Nederlandse televisieregiseur
Marc Klein Essink (18 maart 1960), presentator
Wouter Hamel (19 mei 1977), Jazz-zanger
Nikkie Plessen (8 mei 1985), presentatrice RTL 5, voormalig presentatrice TMF

[bewerken] Trivia

Wijk bij Duurstede heeft een bijnaam: "Dorestad" (een succesvolle handelsstad). Het is niet zo dat het huidige Wijk bij Duurstede een rechtstreekse voortzetting is van het oude Dorestad. Het is genoemd naar kasteel Duurstede, dat op zijn beurt weer genoemd is naar Dorestad.
Molen Rijn en Lek in Wijk bij Duurstede wordt wel eens De molen van Ruysdael genoemd. De schilder Jacob van Ruisdael zou op een beroemd schilderij de molen hebben vereeuwigd. Dit is niet waar; op het schilderij in kwestie staat een nabijgelegen molen waar nu alleen nog maar de fundamenten van te zien zijn.
Op 14 november 1998 meerde Pakjesboot 12 aan tijdens de landelijke intocht van de sint. Tijdens deze intocht maakte Erik van Muiswinkel zijn debuut als Hoofdpiet.
In 1955 werd het Nederlands kampioenschap wegwielrennen in Wijk bij Duurstede gehouden, Thijs Roks werd toen Nederlands kampioen.

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Bronnen:

W.A. van Es en W.J.H. Verwers (2000), De voorgeschiedenis van Wijk bij Duurstede, blz. 25- 40, in: M.A. van der Eerden-Vonk e.a. (2000), Wijk bij Duurstede: 700 jaar stad, Uitgeverij Verloren, ISBN 9065506195