Ombudsman
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een ombudsman of ombudsvrouw is een ambtenaar die de taak heeft om als onpartijdige instantie klachten van individuele burgers tegen de overheid, instellingen en bedrijven te onderzoeken.
Inhoud |
[bewerken] Oorsprong van het woord
Het woord ombudsman stamt uit het Zweeds, waarin het zoiets betekent als vertegenwoordiger. Het komt oorspronkelijk van het Oudnoords umbuds man. Het eerste Zweedse gebruik dateert uit 1552.
[bewerken] Nederland
Het begrip en instituut ombudsman werd door VARA-programmamaker Tom Pauka in 1969, na een vakantie in Zweden, in Nederland geïntroduceerd. Hij bedacht het VARA-televisieprogramma met het woord in de titel. Het programma heette eerst Geachte Ombudsman, en vervolgens De Ombudsman. Het besteedde aandacht aan voornamelijk consumentenklachten. De eerste televisieombudsman was PvdA'er Marcel van Dam, wiens optreden zou leiden tot de langslepende Exota-affaire. Daarna kwam Johan van Minnen, die werd opgevolgd door PvdA'er Hans Ouwerkerk, en de laatste was Frits Bom. Toen was het instituut een begrip, dat nationaal en vaak gemeentelijk ingevoerd ter controle en correctie van de overheid.
In Nederland is de Nationale Ombudsman een persoon die helpt bij problemen tussen een persoon of bedrijf en de overheid. De Nationale Ombudsman werkt vanuit een wettelijk kader, wat soms vragen zou kunnen oproepen ten aanzien van een volstrekte "onafhankelijkheid".
De Nederlandse Stichting de Ombudsman, voortgekomen uit het televisieprogramma van Marcel van Dam, behandelt ook klachten over bedrijven. Deze stichting werkt niet vanuit specifieke wettelijke bevoegdheden.
Er zijn talloze andere ombudsmannen, bijvoorbeeld voor dieren, voor onderwijsinstellingen, en gemeentelijke ombudsmannen. Er zijn ook particuliere initiatieven onder de noemer van ombudswerk, zoals de PvdA-Ombudsman Maarssen.
[bewerken] België
In België is er sinds 1995 een federale ombudsman (fr. médiateur fédéral). Ook verscheidene regionale overheden (zoals de Vlaamse overheid) en gemeentelijke overheden (zoals die van Antwerpen, Gent, Brugge en Sint-Niklaas) hebben een ombudsman. Ook bij dienstverlenende (semi-)overheidsbedrijven zoals de Post of de spoorwegen kunnen klanten beroep doen op een ombudsman. Tegenstanders zijn van mening dat deze dienst het voormalige partijpolitieke dienstbetoon vervangt dat meestal enkel maar door de grootste partijen en/of meerderheidspartijen bekostigd kon worden.
[bewerken] EU
Er bestaat ook een Europese Ombudsman.
[bewerken] Externe links
- Website van de Nationale Ombudsman
- Wet Nationale Ombudsman (WNO)
- Independent Human Rights Institutions and (the concept of) Ombudspersons (volgens CRIN)
- Website van de Federale Ombudsman
- Website van de Vlaamse Ombudsdienst
- Website van de Stichting De Ombudsman, die zich nog steeds – verwarrend – slechts De Ombudsman noemt.
- Website van de PvdA-Ombudsman Maarssen
