Koppelpoort

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De Koppelpoort is een stadspoort in Amersfoort. Het is een combinatie van een land- en waterpoort. De poort bevindt zich aan de noordwestkant van de binnenstad, waar de Eem de stad verlaat.

[bewerken] Het bouwwerk

De Koppelpoort kon worden gesloten door middel van een dubbele tredmolen. Deze functioneert nog steeds.

Boven de waterpoort bevindt zich een mezekouw, een houten uitbouw waarvanuit gloeiende pek naar beneden gegooid kon worden.

Tussen 1645 en 1778 stond er voor de koppelpoort nog een voorpoort. Deze was mogelijk ontworpen door de Amersfoortse architect Jacob van Campen.

[bewerken] Geschiedenis

De poort werd tussen 1380 en 1425 gebouwd als onderdeel van de tweede stadsmuur.^[1] De gehele muur was rond 1450 voltooid. De poort werd in 1427 aangevallen tijdens het beleg van de stad. Deze aanval werd afgeslagen.

De poort werd elke dag open en dicht gedaan door de genoemde raddraaiers. De raddraaiers (minimaal 12 personen) werden 's ochtends en 's avonds opgehaald, door meerdere bewakers. Het was een erg gevaarlijke klus: Als ze niet tegelijk begonnen met lopen dan zou er een kunnen vallen, en de rest meesleuren, met vaak fatale afloop. Voordat het schot naar beneden kon moest hij eerst omhoog, om de ijzeren pinnen die er in zaten eruit te halen. Dan pas kon hij naar beneden. Terwijl het schot naar beneden gaat, gaat het lopen in het rad steeds makkelijker en sneller, veel mensen struikelden en braken zo ledematen.

De Koppelpoort kreeg haar huidige aanzien tijdens de restauratie door Pierre Cuypers in 1885 en 1886. Cuypers verwijderde onder meer een verdieping tussen de beide poorten en verving deze door kantelen.

Van 1969 tot 1993 was in de poort een poppentheater gevestigd.

In 1996 werd de laatste restauratie voltooid. Deze is zeer terughoudend en met respect voor de oude bouwmaterialen uitgevoerd. Hiervoor kreeg de gemeente Amersfoort de Europa Nostra Award uitgereikt.

Bronnen ↑ www.amersfoort.nl