Jan Zwartkruis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Johannes Hermanus Hendrikus (Jan) Zwartkruis (Elst, 18 februari 1926) is een voormalig Nederlands voetbaltrainer. Hij was bondscoach van het Nederlands voetbalelftal tussen 1976 en 1981. Onder zijn leiding speelde het Nederlands elftal 28 interlands.

Zwartkruis was vanaf de jaren vijftig coach van het Nederlands militair voetbalelftal. Hij trainde op amateurniveau de ploegen CJVV uit Amersfoort (ca. 1965), Quick Amersfoort (ca. 1968) SO Soest (1971-1975) en SV Spakenburg (1975/1976). Ook was hij keeperstrainer van DOS. Daarnaast was hij in dienst van de Koninklijke Luchtmacht, waar hij het tot de rang van kapitein schopte. In 1976 volgde hij George Knobel op als bondscoach van Nederland. Aanvankelijk zou hij deze functie voor slechts twee wedstrijden vervullen.

Nadat de kwalificatie voor het WK in Argentinië een feit was, werd er al gesuggereerd dat Jan Zwartkruis niet de hoofdverantwoordelijke moest zijn op het wereldkampioenschap. Hij kreeg daardoor een supervisor boven zich: Ernst Happel. In de loop van het WK, waar Nederland uiteindelijk de finale zou halen, kreeg Zwartkruis een steeds belangrijkere rol. Dankzij zijn bijdrage op het wereldkampioenschap kreeg hij na het WK weer de leiding over het Nederlands Elftal.

Nederland wist zich onder zijn leiding te kwalificeren voor het EK 1980 in Italië. De eerste kwalificatie-duels werden overtuigend gewonnen, eind 1978 (3-0 thuis tegen Oost-Duitsland, 3-0 thuis tegen Zwitserland, 1-3 uit tegen Zwitserland). De laatste kwalificatie-wedstrijd uit tegen Oost-Duitsland (21-11-1979) werd met 2-3 gewonnen na een 2-0 achterstand! Tscheu La Ling werd nog van het veld gestuurd. Op het EK 1980 werd Nederland echter roemloos uitgeschakeld in de 1e ronde (1 zege, 1 gelijkspel, 1 nederlaag; doelsaldo 0).

Na het EK bleef Zwartkruis nog steeds bondscoach. Hij probeerde te verjongen, maar dit pakte niet goed uit in de kwalificatiewedstrijden voor het WK82 uit tegen Ierland (2-1 nederlaag, 10-9-1980, storm-wedstrijd) en uit tegen België (1-0 nederlaag, 19-11-1980). Alleen in het oefenduel thuis tegen West-Duitsland (1-1, 11-10-1980) pakte het wel goed uit. Zwartkruis nam na het vriendschappelijk toernooi in Uruguay (het mini-WK) ontslag, jaarwisseling 1980/1981. Ook op dit toernooi werd Nederland roemloos uitgeschakeld in de 1e ronde (2-0 nederlaag tegen Uruguay, 1-1 tegen Italië). Willy Van de Kerkhof: "Zwartkruis had Kees Kist uitdrukkelijk verboden in de zon te gaan zitten. Kist deed dit evenwel toch en was in slaap gevallen. Kist was gelijk een kreeft zo rood. Ik heb Zwartkruis zelden zo boos gezien. Kist heeft in Uruguay dan ook geen enkele wedstrijd gespeeld." "Alleen Zwartkruis zat zichzelf tijdens iedere wedstrijd op te vreten, kon totaal niet relativeren."

Voorganger: George Knobel

Bondscoaches van het Nederlands elftal 1976-1977

Opvolger: Ernst Happel

Voorganger: Ernst Happel

Bondscoaches van het Nederlands elftal 1978-feb.1981

Opvolger: Rob Baan (interim) / Kees Rijvers