Armando
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Armando, geboren als Herman Dirk van Dodeweerd (Amsterdam, 18 september 1929) is een Nederlands kunstschilder, beeldhouwer, dichter, schrijver, violist, acteur, journalist, film-, televisie- en theatermaker. Armando (zich wapenend) is zijn officiële naam; zijn geboortenaam, het pseudoniem zoals hij het noemt, bestaat voor hem niet meer. Later heeft hij zijn oorspronkelijke naam in het register van de Burgerlijke Stand laten vervangen door Armando, een verbastering van Herman die hij te danken heeft aan zijn Italiaanse grootmoeder. Betekenissen als 'zich wapenend' zoals de literaire analisten in zijn naam zien, zijn dus toevallig. Zelf ziet hij zijn werk als Gesamtkunstwerk, waarvoor zijn ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog in de omgeving van Kamp Amersfoort de basis vormen.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
De kunstenaar is geboren in Amsterdam maar brengt zijn jeugd door in Amersfoort. Later studeert hij een aantal jaren kunstgeschiedenis. Als beeldend kunstenaar maakt hij deel uit van de in1959 door Jan Henderikse opgerichte Nederlandse Informele Groep, die in 1960 opgaat in de Nederlandse Nul-beweging. Als dichter en kunstenaar is hij verder betrokken bij De Nieuwe Stijl en Gard Sivik. Naast de beeldende kunst en de literatuur is hij ook actief in de journalistiek, theater, televisie, muziek (als violist in het zigeunerorkest van Tata Mirando) en sport (bv. amateurboksen). Hij speelde gedurende vijfentwintig jaar met Cherry Duyns en Johnny van Doorn in Herenleed, eerst in de televisieserie en daarna in de theaterversie: absurde, traag verlopende taferelen uit een leven met meester-knechtverhoudingen.
Armando was betrokken bij verschillende kunstenaarsgroepen zoals de Liga Nieuw Beelden, de Informele Groep en Nul. De leden van de Nul-groep brachten in hun werk een geheel nieuwe, verwondering wekkende visie op bekende dingen. Een typisch voorbeeld: Armando creëerde "het zwarte water", een bassin gemaakt van zwart plastic, gevuld met enkele centimeters water, maar met een grote diepte-illusie.
In 1957 was hij een van de leden van de Nederlandse Informele Groep (Informelen) samen met de Nederlandse kunstschilders Kees van Bohemen, Jan Henderikse, Henk Peeters, Jan Schoonhoven en andere. In 1958 treedt Armando in dienst van de Haagse Post, waar hij uiteindelijk chef van de kunstredactie wordt. Aan dit weekblad blijft hij tot eind jaren zestig verbonden, al is dat op het laatst op freelancebasis.
Vanuit Berlijn schrijft Armando jarenlang columns voor NRC Handelsblad, die later verscheidene keren gebundeld zijn. Voor een van deze bundels, Machthebbers (1983), ontving hij de Bordewijkprijs en de Multatuliprijs. Deze laatste prijs kreeg hij nogmaals voor De straat en het struikgewas (1988). Eerder, in 1977, was Armando al voor Het gevecht gelauwerd met de Herman Gorterprijs en in 1985 voor zijn gehele oeuvre met de Jacobus van Looyprijs voor dubbeltalenten. Voor Dierenpraat ontving hij in 2000 een Zilveren Griffel. Veel van Armando's werk is vertaald in het Duits, Frans en Engels.
Vanaf 1979 woonde hij ruim 25 jaar afwisselend in Amstelveen en Berlijn, waar hij tot 1989 in het oude atelier van de nazi-beeldhouwer Arno Breker werkte, vanaf die tijd woonde hij in Amstelveen, maar had plannen zich in Amersfoort te vestigen, de stad van "zijn" museum, het Armando Museum. Dit museum werd in 1998 in de Elleboogkerk in Amersfoort geopend. Op 22 oktober 2007 werd het museum door een uitslaande brand geheel verwoest, waarbij vrijwel de gehele aanwezige collectie en een deel van het documentatie-archief verloren zijn gegaan. In 2008 verscheen in het weekblad Vrij Nederland een interview met de dan bijna tachtigjarige kunstenaar [1].
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Onderscheidingen
- 1977 - De Herman Gorterprijs voor Het gevecht.
- 1984 - De Ferdinand Bordewijk Prijs voor Machthebbers, verslagen uit Berlijn en Toscane.
- 1984 - De Multatuliprijs voor Machthebbers, verslagen uit Berlijn en Toscane.
- 1985 - De eerste Jacobus van Looyprijs, een vijfjaarlijkse oeuvreprijs voor dubbeltalenten.
- 1987 - De Gouden Ganzenveer voor zijn bijdrage aan het Nederlands cultureel bezit en de verspreiding daarvan in Europa.
- 1989 - De Multatuliprijs voor De straat en het struikgewas.
[bewerken] Voetnoten
- ↑ Coen Verbraak Armando: "Ik hou niet van Armando" in Vrij Nederland 20 september 2008 (jrg.69, nr.38), pag. 26-31.
[bewerken] Externe links
- Beeld- en audiomateriaal
- Armando
- Armandomuseum
- Bibliofiele uitgaven
- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren (dbnl)
- Overzicht van zijn publicaties, Koninklijke Bibliotheek (Nederland)
| Voor meer mediabestanden zie de categorie Armando van Wikimedia Commons. |